Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis

In memoriam Ulrike Hascher-Burger (1955-2020)

In memoriam Ulrike Hascher-Burger (1955-2020)

Op 21 april overleed, op 64-jarige leeftijd, Ulrike Hascher-Burger na een langdurige ziekte. Behalve een bevlogen musicoloog en mediëvist was zij geruime tijd een zeer enthousiast en bekwaam bestuurslid van onze vereniging. 

Ulrike studeerde van 1975 tot 1981 muziekwetenschap, codicologie en geschiedenis aan de Universität Tübingen en de Universität Basel. Na haar studie was ze enkele jaren onderzoeksmedewerker bij de universiteitsbibliotheek in Tübingen, waar zij middeleeuwse manuscripten catalogiseerde in het kader van een project van de Deutsche Forschungsgemeinschaft.

In 1990, na haar vestiging in Nederland, startte zij met een promotieonderzoek naar het muziekmanuscript Utrecht UB, ms. 16 H 34 uit de Devotio moderna. De benaming Moderne Devotie staat voor een vernieuwing van het christelijke gemeenschapsleven en wordt gezien als een hervormingsbeweging binnen de Kerk en maatschappij in de late middeleeuwen. De beweging verbreidde zich in de 15e eeuw vanuit Nederland vooral naar het noordwesten van Duitsland. Het promotieonderzoek, dat begeleid werd door de Utrechtse hoogleraar Kees Vellekoop, leidde tot een dissertatie met de titel Gesungene Innigkeit, waarop Ulrike in 2002 aan de Universiteit Utrecht promoveerde. 

Ook na haar promotie was haar wetenschappelijke expertise vooral gericht op laat-middeleeuwse muziek en muziekmanuscripten. Dit resulteerde in de deelname aan diverse interdisciplinaire onderzoeksprojecten en meerdere waardevolle publicaties. In 2007 publiceerde zij de monografie Singen für die Seligkeit over muziek van de Devotio moderna en een jaar later verscheen de catalogus Verborgene Klänge van middeleeuwse manuscripten uit zes Noord-Duitse nonnenkloosters. In dit kader werden ook zes CD’s uitgebracht met muziek uit die handschriften. In datzelfde jaar nam zij als medeauteur van het boek Vernieuwde Innigheid: Over de Moderne Devotie, Geert Grote en Deventer, de Geert Groote Prijs in ontvangst. En samen met de Duitse mediëviste Henrike Lähnemann bracht zij in 2013 een editie uit van het handboek van de proost van Medingen onder de titel Liturgie und Reform im Kloster Medingen. Door de jaren heen hebben haar onderzoeksactiviteiten tot een uitgebreide database over muziek van de Devotio moderna geleid die op internet te raadplegen is. Recentelijk nam zij met de onderzoeksbijdrage “Muziek en Liturgie in de Amsterdamse Begijnenhof rond 1600” deel aan het HERA-project Sound Memories: The Musical Past in Late-Medieval and Early-Modern Europe. Projecten als deze zorgden ervoor dat zij afgelopen decennia een gewaardeerd spreker was op een groot aantal internationale muziekwetenschappelijke congressen en symposia. 

Haar belangstelling reikte echter verder dan de specialisatie in laat-middeleeuwse muziek. Zij rekende het ook tot haar taak dat musicologen en geïnteresseerden in Nederland, maar zeker ook daarbuiten, kennis zouden kunnen nemen van de nieuwste wetenschappelijke ontwikkelingen op het terrein van muziek uit de oudheid en de middeleeuwen. Om dit te bewerkstelligen bracht Ulrike samen met Martin van Schaik vierentwintig edities uit van Klankbord, Newsletter for Ancient and Medieval Music, een nieuwsbrief die een grote internationale verspreiding kent.

Ook voor de KVNM heeft Ulrike veel betekend. Vanaf 2010 was zij acht jaar lang een zeer enthousiast bestuurslid. Zij was de eerste vrouwelijke voorzitter van de KVNM. In die functie heeft zij op een inspirerende en collegiale wijze leiding gegeven aan de vereniging. Onder haar voorzitterschap is de Hélène Nolthenius Prijs tot stand gekomen; tevens heeft zij de ingewikkelde en tijdrovende procedure voor de bestendiging van het predicaat ‘Koninklijk’ met succes begeleid. Maar de meeste tijd en energie zijn ongetwijfeld gaan zitten in de voorbereiding en realisatie van de vele activiteiten rondom het 150-jarig bestaan van de KVNM in 2019. Die taak ging haar uitstekend af; tijdens veel presentaties was zij het boegbeeld van onze vereniging.    

Als vooraanstaand wetenschapper, inspirator, veelzijdig publicist en dynamisch initiatiefneemster heeft Ulrike Hascher-Burger een belangrijke stempel weten te drukken op de Nederlandse muziekwetenschap, mediëvistiek en de ontwikkeling van de KVNM. Wie haar van dichtbij heeft gekend, weet dat zij altijd een warme belangstelling toonde in mensen en muziek. Die belangstelling en haar opgewektheid zijn ondanks het zich verergerende ziekteproces tot het laatst toe onveranderd gebleven. Haar inzicht, toewijding en warme persoonlijkheid ervaren wij als een groot gemis.

 

Martin van Schaik

mei 2020